Karbon Depolama "Sınırsız" Değil: Net-Zero Planlarında Gizli Riskler
Karbon Depolama "Sınırsız" Değil: Net-Zero Planlarında Gizli Riskler
Karbon yakalama ve depolama (CCS) ile karbon giderimi (CDR), birçok net-zero yol haritasında "güvenlik ağı" gibi konumlanıyor. Ancak Carbon Brief'te ele alınan akademik değerlendirme, pratikte güvenle kullanılabilecek jeolojik depolama kapasitesinin çoğu senaryoda varsayılandan daha sınırlı olabileceğini gösteriyor. Bu fark; strateji, yatırım öncelikleri ve çevresel iddiaların doğrulanması (kanıt yükü) açısından önemli.
"Çapa" sayılar ne söylüyor?
- Sıkça anılan teorik jeolojik depolama kapasitesi: ~12.000 GtCO₂
- "İhtiyatlı / riskleri dışlayan" yaklaşımla güvenli kapasite: ~1.460 GtCO₂
- Güvenli kapasite tamamen CO₂ giderimi için ayrılsa bile ısınmayı en fazla ~0,7°C azaltma potansiyeli; daha ihtiyatlı okumalarda ~0,4°C notu da vurgulanıyor.
Not: Amaç, "teorik potansiyel" ile "uygulanabilir/güvenli" kapasite arasındaki farkı görünür kılmak.
Neden CCS/CDR'yi "kıt kaynak" gibi düşünmeliyiz?
CCS/CDR devre dışı bir çözüm değil; fakat "sınırsız telafi aracı" gibi kurgulanırsa maliyet/erişim riski büyür, itibar riski artar ve uyum riski yükselir (dokümantasyon, doğrulama ve raporlama beklentileri).
Pier Compliance yaklaşımı: Risk → Kanıt → Uyum
Net-zero hedefi tek başına yetmez; hedefin arkasında denetlenebilir bir kanıt zinciri olmalı: İddia (claim) → Kanıt (veri kalitesi, metodoloji, tedarik zinciri doğrulaması, dokümantasyon) → Uyum (tutarlılık, raporlama hazırlığı, ürün/tedarikçi uygunluğu). AB'de "green claims" odağının güçlenmesi genel ifadeler yerine doğrulanabilir iddiaları öne çıkarıyor. CBAM ise emisyon verisi ve raporlama disiplinini artırıyor (2026 itibarıyla kalıcı rejim). Bu nedenle CCS/CDR bir "B planı" ise, "A planı" ölçülebilir azaltım ve sağlam veri yönetişimi olmalı.
Hızlı Kontrol Listesi (3+ ise gözden geçirelim)
- Net-zero iddiamızın büyük kısmı gelecekteki CCS/CDR varsayımına dayanıyor.
- Tedarikçi verileri (emisyon/ürün) tutarsız veya doğrulanamaz.
- Pazarlama iddiaları ile teknik dokümantasyon arasında boşluk var.
- CBAM kapsamına giren girdiler/ürünler var ve 2026 hazırlığı net değil.
- "Sürdürülebilir" gibi genel ifadeler var ama kanıt standardı tanımlı değil.
Net-Zero Claim & Compliance Check (30 dk)
Net-zero/karbon iddialarınızın kanıt zincirini birlikte tarayalım. CCS/CDR'ye aşırı bağımlılık riskini ve uygulanabilir uyum aksiyonlarını netleştirelim.
Sık Sorulan Sorular
Bu değerlendirme "CCS işe yaramaz" mı diyor?
Hayır. Mesaj şu: kapasite ve uygulanabilirlik sınırsız varsayılmamalı; CCS/CDR kıt bir kaynak gibi yönetilmeli.
Şirketler için en büyük risk nedir?
Net-zero planının kritik kısmını gelecekteki kapasiteye bağlamak; kanıt ve tedarikçi verisi zayıf kalırsa iddia riski büyür.
Ne yapmalıyız?
Önce azaltım planını ve veri altyapısını güçlendirin; CCS/CDR'yi kalıntı emisyonlar için daha stratejik konumlayın.
Bu konu CBAM ile nasıl bağlanır?
CBAM, emisyon verisi ve raporlama disiplinini artırır; 2026 itibarıyla kalıcı rejim devreye girer.
Pier nasıl destek olur?
İddia–kanıt–dokümantasyon hattını tarar, tedarikçi/ürün uygunluğu ve raporlama hazırlığı için yol haritası çıkarır.
Not: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık değildir.